|
Skróty
używane w medycynie
0-9
123J
- 123I (izotop promieniotwórczy jodu)
3TC
- lamiwudyna
5-ASA
- kwas_5-aminosalicylowy (mesalazyna)
5-HT
- serotonina (5-hydroksytryptamina)
5-HTP
- 5-hydroksyryptofan
99mTc
- technet-99 (izotop promieniotwórczy technetu)
A
A
– adenozyna
A – adrenalina
a.
- tętnica (z łac. ''arteria'')
aa.
- tętnice (z łac. ''arteriae'')
AA
- (ang.) Anonimowi Alkoholicy
(Alcoholics Anonymous)
AA -
(łac.) kwas_arachidonowy (acidum arachidonicum)
ABMT
- (ang.) autologiczny przeszczep szpiku (Autologous Bone Marrow
Transplantation)
ABPM
- (ang.) ambulatoryjne całodobowe monitorowanie ciśnienia krwi
(Ambulatory Blood Pressure
Monitoring)
ABVD
- (ang.) adriamycin bleomycin vinblastine dacarbazine
ACAT –
acylotransferaza acylo-CoA-cholesterolowa
ACE
- (ang.) enzym konwertujący angiotensynę (Angiotensin-converting enzyme)
ACEI
- (ang.) inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (Angiotensin
converting enzyme inhibitors)
ACTH
- (ang.) kortykotropina (Adrenocorticoid Hormone)
ADH
- (ang.) hormon antydiuretyczny (Antidiuretic Hormone)
ADP
- adenozynodwufosforan
AED
- automatyczna zewnętrzna defibrylacja (Automated External
Defibrillation)
AF
- (ang.) migotanie przedsionków (atrial fibrillation)
AFP
- (ang.) alfa fetoproteina (Alpha Fetal Protein)
AGN
- (ang.) ostre kłębuszkowe zapalenie nerek (Acute Glomerular Nephritis)
AHA
- (ang.) Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne (American Heart
Association)
AHF
- (ang.) czynnik przeciwhemofilowy (Antihemophilic Factor)
AHG
- (ang.) globulina przeciwhemofilowa (Antihemophilic Globuline)
AI
- (ang.) sztuczne zapłodnienie (Artificial
Insemination)
AICD
- (ang.) automatyczny wszczepialny defibrylator serca (Automatic
Implanted Cardiac Defibrillator)
AIDS
- (ang.) zespół nabytego niedoboru immunologicznego
(Acquired Immune Deficiency Syndrome)
AlaT
- aminotransferaza alaninowa
ALG
- (ang.) globulina antylimfocytarna
(Antilymphocytic Globuline)
ALL
- (ang.) ostra białaczka limfatyczna (Acute Lymphocytic Leukemia)
ALS
- (ang.) stwardnienie zanikowe boczne (Amyotrophic Lateral Sclerosis)
ALT
- (ang.) transferaza alaninowa (Alanine Transferase)
AMA
- (ang.) Amerykańskie Stowarzyszenie Lekarskie (American Medical
Association)
AM
- Akademia Medyczna
AMA
- (ang.) przeciwciała przeciwmitochondrialne (Anti-mitochondrial
Antibodies)
AML
- (ang.) ostra białaczka szpikowa (Acute Myelocytic Leukemia)
AMP
- adenozynomonofosforan
ANA
- (ang.) przeciwciała przeciwjądrowe (Anti-Nuclear Antibodies)
ANCA
- (ang.) przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofili (Anti-Neutrophil
Cytoplasmic Antibodies)
ANF
- (ang.) czynnik antynatriuretyczny (Antinatriuretic Factor)
ANP
- (ang.) przedsionkowy peptyd natriuretyczny (Atrial Natriuretic
Peptide)
AP
- (ang.) fosfataza alkaliczna (Alcaline
Phosphatase)
APGAR
- (ang.) skala APGAR (American Pediatric Gross Assessment Record)
AP
- projekcja przednio-tylna (anterior-posterior)
APSAC
- (ang.) anizoilowany kompleks aktywatora plazminogenu (Anisoylated
plasminogen
streptokinase
activator complex)
APTT
- (ang.) aktywowany czas częściowy tromboplastyny (Activated Partial
Thromboplastin Time)
ARA
- (ang.) Amerykańskie Stowarzyszenie Reumatologiczne (American
Rheumatological Association)
ARA-A
- arabinozyd adeniny
ARA-C
- arabinozyd cytozyny
ARC
- (ang.) zespół związany z AIDS (AIDS related complex)
ARDS
- (ang.) zespół niewydolności oddechowej
dorosłych/zespół płuca wstrząsowego (Adult Respiratory
Distress
Syndrome)
ARO
- aktywność reninowa osocza
art.-
staw (z łac.)
AS
- (ang.) zwężenie zastawki aorty (Aortic Stenosis)
ASA
- (łac.) kwas acetylosalicylowy (acidum acetylsalicylicum)
ASD
- (ang.) ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej (Atrial Septal
Defect)
ASO
- miano przeciwciał antystreptolizyny O
AspaT
- aminotransferaza asparaginianowa
AST
- (ang.) transferaza asparaginianowa (Asparagine Transferase)
AT1
- receptor angiotensyny 1
AT2
- receptor angiotensyny 2
ATC
- klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna leków
ATG
- (ang.) globulina antytymocytarna (Antithymic Globuline)
AT-III
- antytrombina III
ATP
- adenozynotrójfosforan
aVL
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
AVR
- (ang.) implantacja zastawki w ujście aortalne (Aortic Valve
Replacement)
aVR
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
AZT
- (łac.) azydotymidyna (azidothymidinum)
B
BAC
- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa
Ba
- krwinki zasadochłonne - bazofile
BAL
- (ang.) płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (Brocho-alveolar Lavage)
BAL
- (ang.) preparat chelatujący (British Anti-Lewisite)
BAO
- (ang.) podstawowe wydzielanie kwasu solnego (Basic Acid Output)
BCG
- (ang.) szczepionka przeciwgruźlicza (Bacillus Calmette Guerain)
BCNU
- karmustyna
BE
- (ang.) nadmiar zasad (Base Excess)
BK
- badanie w kierunku prątków gruźlicy (Bacterium Koch)
BLS
- (ang.) zapewnienie podstawowych czynności życiowych (Basic Life
Support)
BMC
- (ang.) zawartość mineralna kości (Bone Mass Content)
BMD
- (ang.) gęstość mineralna kości (Bone Mass Density)
BMI
- (ang.) indeks masy ciała (Body Mass Index)
BMR
- (ang.) podstawowa przemiana materii (Basal Metabolic Rate)
BMT
- (ang.) przeszczep szpiku kostnego (Bone Marrow Transplantation)
BNP
- (ang.) Brain Natiuretic Peptide
BP
- (ang.) ciśnienie tętnicze (Blood Pressure)
BPH
- (ang.) łagodny rozrost prostaty (Benign Prostata Hyperplasia)
BPM
- (ang.) uderzeń na minutę (Beats Per Minute )
BSE
- (ang.) zwyrodnienie gąbczaste mózgu, choroba wściekłych
krów (Bovine Spongiform
Encephalopathy)
BSP
- (ang.) bromosulfoftaleina (Bromsulphtalein)
BTA
- bezpośredni test antyglobulinowy
BUN
- (ang.) azot pozabiałkowy (Blood Urea Nitrogen)
bz
- bez zmian
C
CABG
- (ang.) by-pass (Coronary Arterial Bypass Graft)
cAMP
- cykliczny adenozynomonofosforan
ca.
- rak (carcinoma)
Ca
- wapń (Calcium)
CAH
- (ang.) przewlekłe aktywne zapalenie wątroby (Chronic Active Hepatitis)
CAH
- (ang.) zespół nadnerczowo-płciowy (Congenital Adrenal
Hyperplasia)
CAT
- (ang.) tomografia komputerowa (computed axial tomography)
CAPD
- (ang.) ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (Continuous Ambulatory
Peritoneal Dialysis)
cc -
cięcie cesarskie
CCD
- (ang.) dysplazja_obojczykowo-czaszkowa (cleidocranial dysplasia)
CCNU
- lomustyna
CCS
- (ang.) klasyfikacja choroby wieńcowej wg Kanadyjskiego Towarzystwa
Kardiologicznego (Canadian
Cardiology
Society)
CD4
- subpopulacja limfocytów T4
CD8
- subpopulacja limfocytów T8
CDC
- (ang.) Amerykańskie Centrum Zwalczania Chorób (Center for
Disease Control)
CEA
- (ang.) antygen rakowo-płodowy (Carcinoembryonic Antigen)
CF
- (ang.) mukowiscydoza (Cystic Fibrosis)
cGMP
- cykliczny guanozylomonofosforan
ChE
- cholinesteraza
CHE
- cholinesteraza
CHF
- (ang.) zastoinowa niewydolność krążenia (Congestive heart failure)
CI -
(ang.) przedział ufności (Confidence Interval)
CJD
- (ang.) choroba Creutzfeldta-Jakoba (Creutzfeldt-Jakob disease)
CK -
kinaza kreatyniny
CK-MB
- izoenzym MB kinazy kreatyniny
ckpw
- co kilka pól widzenia
CLL
- (ang.) przewlekła białaczka limfatyczna (Chronic Lymphocytic Leukemia)
CM
- kapreomycyna
CML
- (ang.) przewlekła białaczka szpikowa (Chronic Myelocytic Leukemia)
CMML
- (ang.) przewlekła białaczka mielomonocytowa (Chronic Myelomonocytic
Leukemia)
CMV
- (ang.) wirus cytomegalii (Cytomegalovirus)
COLD
- (ang.) przewlekła zaporowa choroba płuc (Chronic Obstructive Lung
Disease)
COPD
- (ang.) przewlekła choroba oskrzelowo-płucna (Chronic Obstructive
Pulmonary Disease)
CO
- (ang.) pojemność minutowa (Cardiac Output)
CO -
tlenek węgla
COX-1
- (ang.) cyklooksygenaza 1 (Cyclooxigenase)
COX-2
- (ang.) cyklooksygenaza 2 (Cyclooxigenase)
CPAP
- (ang.) ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (Continuous
Positive Airway Pressure)
CPK
- (ang.) fosfokinaza kreatyniny (creatine
phosphokinase)
CPR
- (ang.) reanimacja (cardiopulmonary resuscitation)
CPR
- (ang.) resuscytacja krążeniowo-oddechowa (Cardio-pulmonary
resuscitation)
CREST
- (ang.) zespół_CREST (Calcinosis Raynaud Esophagus
Sclerosis Teleangiectasiae)
CRH
- (ang.) hormon uwalniający kortykotropinę
(Corticotropin Releasing Hormone)
CRF
- (ang.) czynnik uwalniający kortykotropinę (Corticotropin Releasing
Factor)
CRP
- (ang.) białko C reaktywne (C Reactive Protein)
CR
- (ang.) pełna remisja (Complete Remission)
CsA
- cyklosporyna A
CS -
cykloseryna
CSF
- (ang.) płyn_mózgowo-rdzeniowy (Cerebral Spinal Fluid)
CSK
- centralny szpital kliniczny
CSN
- centralny_system_nerwowy
CT
- (ang.) tomografia_komputerowa (computed tomography)
CUN
- centralny układ nerwowy
CVA
- (ang.) udar mózgu (Cerebrovascular Accident)
CVID
- (ang.) pospolity niedobór odporności (Common Variable
ImmunoDeficiency)
D
d4T
- stawudyna
dB -
decybel
DBP
- (ang.) rozkurczowe ciśnienie krwi (Diastolic Blood Pressure)
DCM
- (ang.) kardiomiopatia rozstrzeniowa (Dilated Cardiomyopathy)
ddC
- zalcytabina
DDD
- (ang.) standardowe dawki dzienne (Daily Defined Doses)
ddI
- dydanozyna
DHEA-S
- (łac.) siarczan dehydroepiandrosteronu (Dehydroepiandrosteronum
sulphatum)
DHE
- (łac.) dihydroergotamina (Dihydroergotaminum)
DIC
- (ang.) zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
(Disseminated Intravascular
Coagulation)
DiPerTe
- szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa (Diphteria Pertussis Tetanus)
DiTe
- szczepionka błoniczo-tężcowa (Diphteria Tetanus)
DKA
- (ang.) cukrzycowa kwasica ketonowa (diabetic ketoacidosis)
DLV
- delawirydyna
DLTX
- (ang.) przeszczep obu płuc (Double Lung Transplantation)
DM
- (łac.) cukrzyca (diabetes mellitus)
DNA
- (ang.) kwas dezoksyrybonukleinowy (Desoxyribonucleic Acid)
DTP
- szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa (Diphteria Tetanus Pertussis)
DT
- szczepionka błoniczo-tężcowa (Diphteria Tetanus)
DVT
- (ang.) zapalenie żył głębokich (Deep Vein Thrombosis)
DEXA
- (ang.) absorpcjometr podwójnej energii promieniowania
rentgenowskiego (Dual Energy X-ray
Absorptiometry)
DZM
- dobowa zbiórka moczu
E
EACA
- kwas epsilon-aminokapronowy (acidum ε-aminocapronicum)
EBM
- (ang.) praktyka medyczna oparta na wiarygodnych publikacjach
naukowych (Evidence Based
Medicine)
ECG
- (ang.) elektrokardiogram (Electrocardiogram)
ECPW
- endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna
EEG
- elektroencefalogram
E
- erytrocyt erytrocyty
EF
- (ang.) frakcja wyrzutowa (Ejection Fraction)
EGF
- (ang.) naskórkowy czynnik wzrostu (Epidermal Growth Factor)
EKG
- elektrokardiogram
EKUZ
- Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego
ELISA
- (ang.) badanie ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay)
EMC
- (ang.) zapalenie mózgu i mięśnia
sercowego(Encephalomyocarditis)
EMF
- (ang.) zwłóknienie endomiokardialne (Endomyocardial
Fibrosis)
EMB
- etambutol
EMG
- elektromiografia
Eo
- krwinki kwasochłonne (eozynofile)
EPH
- (ang.) gestoza (Edema Proteinuria Hypertension)
EPO
- erytropoetyna
ERCP
- (ang.) endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (Endoscopic
Retrograde
Cholangiopancreatography)
ESR
- (ang.) odczyn Biernackiego (Erythocyte Sedimentation Rate)
ESWL
- (ang.) pozaustrojowe rozbijanie złogów za pomocą fal
(Extracorporal Shockwave Lithotripsy)
ET
- (ang.) endotelina (Endothelin)
EUS
- (ang.) ultrasonografia endoskopowa (Endoscopic Ultrasonography)
EVF
- efawirenz
F
FA
- fosfataza alkaliczna
FDA
- (ang.) Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (Food and
Drug Administration)
FDP
- (ang.) produkty rozpadu fibrynogenu (Fibrinogen Degradation Products)
FEV1
- (ang.) objętość nasilonego wydechu 1-sekundowego (Forced Expiratory
Volume 1-second)
Fe
- żelazo (Ferrum)
FFA
- (ang.) wolne kwasy tłuszczowe (Free Fatty Acids)
FFP
- (ang.) świeżo mrożone osocze (Fresh Frozen Plasma)
FHR
- (ang.) częstość serca płodu (Fetal Heart Rate)
FHT
- (ang.) tony serca płodu (Fetal Heart Tones)
FK
- fosfataza kwaśna
FPG
- (ang.) stężenie glukozy na czczo (Fasting Plasma Glucose)
FSH
- hormon folikulotropowy
FT3
- wolna trójjodotyronina
FT4
- wolna tyroksyna
FTA-ABS
- (ang.) odczyn immunofluorescencji krętków modyfikacja
absorbcyjna (Fluorescent
Treponemal Antibody Absorption)
FTA
- (ang.) odczyn immunofluorescencji krętków (Fluorescent
Treponemal Antibody)
G
G6PD
- (ang.) dehydrogenaza glukozo-6-fosforanu
(Glucose-6-phosphate-dehydrogenase)
G-6-PD
- (ang.) dehydrogenaza glukozo-6-fosforanu
(Glucose-6-phosphate-dehydrogenase)
G
- bakterie gramdodatnie
G-
- bakterie gramujemne
GABA
- (ang.) kwas gamma-aminomasłowy (gamma-aminobutyric acid)
GCS
- (ang.) skala śpiączki Glasgow (Glasgow Coma Scale)
GDLH
- (ang.) dehydrogenaza glutaminianowa (Glutamate dehydrogenase)
GERD
- (ang.) choroba refluksowa przełyku (Gastro-esophageal Reflux Disease)
GFR
- (ang.) wskaźnik nerkowego przesączania kłębkowego (Glomerular
filtrate rate)
GGTP
- gamma glutamylotranspeptydaza
GH
- (ang.) hormon wzrostu (Growth Hormone)
GHRF
- (ang.) czynnik uwalniający hormon wzrostu (Growth Hormone-Releasing
Factor)
GIK
- mieszanka polaryzująca glukoza-insulina-potas
GITS
- (ang.) terapeutyczny system dla przewodu pokarmowego
(Gastrointestinal therapeutic system)
GIFT
- (ang.) Gamete intrafallopian transfer (Gamete intrafallopian transfer)
GORD
- (ang.) choroba refluksowa przełyku (Gastro-oesophageal Reflux Disease)
GOT
- (ang.) aminotransferaza asparaginianowa (glutamic-oxalacetic
transaminase)
GPT
- (ang.) aminotransferaza alaninowa (glutamic-pyruvic transaminase)
GvH
- (ang.) choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (Graft-versus-Host)
GvHD
- (ang.) choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (Graft-versus-Host
Disease)
gzt
- guzkowe zapalenie tętnic
H
H1
- receptor histaminowy 1
H2
- receptor histaminowy 2
HA
- nadciśnienie tętnicze (Hypertonia arterialis)
HAART
- (ang.) intensywna terapia antyretrowirusowa (Highly Active
Antiretroviral therapy)
HAV
- (ang.) wirus zapalenia wątroby typu A (Hepatitis A Virus)
HbA1c
- hemoglobina glikolizowana
HbCO
- karboksyhemoglobina
HBG
- (ang.) hemoglobina (Hemoglobin)
HB
- (ang.) hemoglobina (Hemoglobin)
HBsAg
- antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B
HBs
- antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B
HBV
- (ang.) wirus zapalenia wątroby typu B (Hepatitis B Virus)
HCG
- (ang.) ludzka gonadotropina kosmówkowa (Human Chorion
Gonadotropine)
HCT
- hematokryt
HCV
- (ang.) wirus zapalenia wątroby typu C (Hepatitis C Virus)
HDL
- (ang.) lipoproteina o wysokiej gęstości (High Density Lipoprotein)
HDL-C
- (ang.) frakcja cholesterolu złożona z lipoprotein o wysokiej gęstości
(High Density Lipoprotein
Cholesterol)
HGB
- (ang.) hemoglobina (Hemoglobin)
Hib
- Hemophilus influenzae B
HIV
- (ang.) ludzki wirus niedoboru odporności (Human immunodeficiency
virus)
HKT
- hematokryt
HL
- (ang.) lipaza wątrobowa (Hepatic Lipase)
HLA
- (ang.) antygeny zgodności tkankowej (Human Leucocyte Antigens)
HMG-CoA
- reduktaza hydroksymetyloglutyrylokoenzymu A
HOCM
- (ang.) kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu
(Hypertrophic Obstructive
Cardiomyopathy)
Hp+
- Helicobacter pylori dodatni
Hp
- Helicobacter pylori
Hp-
- Helicobacter pylori ujemny
HR
- (ang.) częstość akcji serca (Heart Rate)
HRT
- (ang.) hormonalna terapia zastępcza (Hormone Replacement Therapy)
HSV
- (ang.) wirus opryszczki (Herpes Simplex Virus)
HTLV
- (ang.) wirus ludzki białaczki limfocytów T (Human T
Lymphocyte Leukemia Virus)
HTX
- (ang.) przeszczep/transplantacja serca (Heart Transplantation)
HTZ
- hormonalna terapia zastępcza
I
IABP
- (ang.) kontrapulsacja wewnątrzaortalna (Intra-aortic Balloon Pumping)
ICD-9
- (ang.) międzynarodowa klasyfikacja chorób dziewiąta
rewizja (International Classification of Diseases
ICD-10
- (ang.) międzynarodowa klasyfikacja chorób dziesiąta
rewizja (International Classification of Diseases, obecnie obowiązująca)
ICD
- (ang.) wszczepialny kardiowerter-defibrylator (Implanted Cardioverter
Defibrillator)
ICU
- (ang.) oddział intensywnej opieki medycznej (Intensive Care Unit)
IDDM
- (ang.) cukrzyca typu 1 (zależna od insuliny, obecnie raczej nie
używany) (Insulin Dependent Diabetes Mellitus)
IDL
- (ang.) lipoproteiny o pośredniej gęstości (Intermediate Density
Lipoprotein)
IFG
- (ang.) nieprawidłowe stężenie glukozy na czczo (Impaired Fasting
Glucose)
IgA
- immunoglobulina A
IgD
- immunoglobulina D
IgE
- immunoglobulina E
IgG
- immunoglobulina G
IgM
- immunoglobulina M
IFG
(ang.) nieprawidłowa glikemia na czczo (impaired fasting glucose)
i.m
- (łac.) domięśniowo (intramusculare)
INF
- interferon
INR
- (ang.) normalizowany wskaźnik aktywności protrombiny (International
Normalized Ratio)
IPPV
- (ang.) wentylacja z przerywanym dodatnim ciśnieniem (Intermittent
postive pressure ventilation)
IQ
- (ang.) iloraz_inteligencji (Intelligence Quotient)
ISA
- (ang.) wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna (Intrinsic
Sympathomimetic Activity)
ISDN
- (ang.) dwuazotan_sorbitu (Isosorbide dinitrate)
ISH
- (ang.) izolowane ciśnienie tętnicze skurczowe (Isolated Systolic
Hypertension)
ITP
- (ang.) samoistna plamica małopłytkowa (Idiopathic Thrombocytopenic
Purpura)
IUCD
- (ang.) antykoncepcyjna_wkładka_domaciczna (intrauterine contraceptive
device)
IUD
- (ang.) antykoncepcyjna_wkładka_domaciczna (intrauterine device)
IU
- (ang.) jednostki międzynarodowe (International Units)
i.v
- (łac.) dożylnie (intra vene/intravenosus)
IVF
- (ang.) zapłodnienie in vitro (In vitro fertalization)
IUI
- (ang.) domaciczna inseminacja (Intra-uterine Insemination)
IVP
- (ang.) urografia dożylna (Intravenous pyelogram)
IWB
- inwalida wojenny
IW
- inwalida wojskowy
J
JAMA
- (ang.) Tygodnik Amerykańskiego Stowarzyszenie Lekarskiego (Journal of
the American Medical Association)
j.m
- jednostki międzynarodowe
K
KCh
- Kasa Chorych
KKCz
- Koncentrat krwinek czerwonych
KIG
- mieszanka polaryzująca potas-insulina-glukoza
K
- potas (Kalium)
KT
- tomografia komputerowa
L
LAD
- (ang.) tętnica przednia zastępująca (Left Anterior Descendens)
LADA
- (ang.) utajona cukrzyca autoimmunologiczna dorosłych (latent
autoimmune diabetes in adults)
LAS
- (ang.) zespół uogólnionej limfadenopatii
(Lymphadenopathy Syndrome)
LBBB
- (ang.) blok lewej gałęzi pęczka Hisa (Left Bundle Branch Block)
LCM
- (ang.) limfocytarne zapalenie opon mózgowych (Lymphocytic
Meninigitis)
LDH
- (ang.) dehydrogenaza mleczanowa (Lactic Dedydrogenase)
LDL
- (ang.) lipoproteina o niskiej gęstości (Low Density Lipoprotein)
LDL-C
- (ang.) frakcja cholesterolu złożona z lipoprotein o niskiej gęstości
(Low Density Lipoprotein Cholesterol)
L-DOPA
- (ang.) lewoskrętna postać dwuhydroksyfenyloalaniny
(DihydrOxyPhenylAlanine)
LES
- (ang.) dolny zwieracz przełyku
LES
- toczeń układowy (Lupus erythematodes systemicus)
LE
- (ang.) toczeń układowy (Lupus erythematodes)
leu
- (ang.) leukocyt, leukocyty (Leukocytes)
LGL
- (ang.) zespół Lowna-Ganonga-Levine'a (Lown-Ganong-Levine
syndrome)
LGM
- ziarnica złośliwa (Lymphogranulomatosis maligna)
LH
- hormon luteinizujący
L
- (ang.) leukocyt, leukocyty (Leukocytes)
LM
- (ang.) pień lewej tętnicy wieńcowej (Left Main)
Lp(a)
- (ang.) lipoproteina A (Lipoprotein A)
LPL
- lipaza lipoproteinowa
LVEDP
- (ang.) ciśnienie lewokomorowe pod koniec rozkurczu(Left ventricular
end diastolic pressure)
LVEF
- (ang.) frakcja wyrzutowa lewej komory (Left Ventricular Ejection
Fraction)
LVF
- (ang.) niewydolność lewokomorowa (Left Ventricular Failure)
LVH
- (ang.) przerost mięśnia lewej komory serca (Left Ventricular
Hypertrophy)
LV
- (ang.) lewa komora serca (Left ventricle)
LVOT
- (ang.) droga odpływu lewej komory (Left Ventricular Outflow Track)
Ly
- (ang.) limfocyty (Lymphocytes)
M
MAO
- (ang.) monoaminooksyaza ( Mono-Amine Oxydase)
MAS
- napady MAS (Morgani-Adams-Stokes)
MCHC
- (ang.) średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie (Mean Corpuscular
Hemoglobin Concentration)
MCH
- (ang.) średni ciężar hemoglobiny w erytrocycie (Mean Corpuscular
Hemoglobin)
mCi
- (ang.) miliCurie ( dawka promieniowania)
MCV
- (ang.) średnia objętość erytrocyta (Mean Corpuscular Volume)
MD
- lekarz medycyny (medicinae doctor)
MDS
- (ang.) zespół mielodysplastyczny (Myelodysplastic Syndrome)
ME
- masa erytrocytarna
mEq
- miliekwiwalent
meta
- ''metastasis'' - przerzut
MetHb
- methemoglobina
MET
- równoważnik metaboliczny
METs
- równoważniki metaboliczne
MF
- morfina
Mg
- magnez (Magnesium)
mg
- miligram
mg%
- miligram procent
MIC
- choroba niedokrwienna serca (Morbus Ischaemicus Cordis)
MIC
- (ang.) minimalne stężenie hamujące (minimal Inhibitory Concentration)
MLA
- ostra białaczka szpikowa (Myelosis Leucemica Acuta)
MM
- szpiczak mnogi (Myeloma multiplex)
MODY
- (ang.) cukrzyca osób dorosłych w młodości (Maturity Onset
Diabetes in Youth)
Mo
- (ang.) monocyty (Monocytes)
MP
- masa płytkowa
MPV
- (ang.) średnia objętość trombocyta (Mean Platelet Volume)
MRI
- (ang.) badanie za pomocą rezonansu magnetycznego (Magnetic Resonance
Imaging)
MR
- (ang.) o kontrolowanym uwalnianiu (Modified Release)
mRNA
- (ang.) matrycowy(informacyjny) kwas rybonukleinowy (messenger
Ribonucleic Acid)
MRSA
- (ang.) gronkowiec złocisty oporny na metycylinę (Methicillin
Resistant Staphylococcus Aureus)
MSH
- (ang.) hormon melanotropowy (Melanocyte Stimulating Hormone)
MSSA
- (ang.) gronkowiec złocisty wrażliwy na metycylinę (Methicillin
Sensitive Staphylococcus Aureus)
MS
- (ang.) stwardnienie rozsiane (multiple sclerosis )
MTX
- (ang.) metotreksat (Methotrexate)
MVPS
- (ang.) zespół wypadania płatka zastawki mitralnej (Mitral
Valve Prolapse Syndrome)
MVP
- (ang.) zespół wypadania płatka zastawki mitralnej (Mitral
Valve Prolapse)
MZ
- Ministerstwo_Zdrowia (dawniej MZiOS - Ministerstwo Zdrowia i Opieki
Społecznej)
N
Na
- sód (Natrium)
nb
- nieobecny
NEJM
- (ang.) Tygodnik
Lekarski Nowej Anglii (New England Journal of Medicine)
Ne
- (ang.) krwinki obojętnochłonne (Neutrophiles)
Neo
- nowotwór (Neoplasma)
NHL
- (ang.) chłoniak złośliwy nieziarniczy (Non Hodgkin Lymphoma)
NIDDM
- (ang.) cukrzyca typu 2 niezależna od insuliny (Non-Insulin Dependent
Diabetes Mellitus)
NIL
- Naczelna Izba Lekarska
NK
- (ang.) limfocyty NK (Natural Killers)
NLPZ
- niesteroidowy lek przeciwzapalny
NMR
- (ang.) rezonans magnetyczny (Nuclear Magnetic Resonance)
NOS
- (ang.) syntetaza tlenku azotu (Nitric Oxide Synthetase)
NO
- (ang.) tlenek azotu (Nitric Oxide)
Npl
- nowotwór (Neoplasma)
n.s
- (ang.) nieznamienny statystycznie (not significant)
NSAID
- (ang.) niesteroidowy lek przeciwzapalny (Non-Steroidal
Anti-Inflammatory Drug)
NSE
- (ang.) neuroswoista enolaza (Neurospecific enolase)
NTG
- (ang.) nitrogliceryna (Nitroglycerin)
NYHA
- (ang.) Nowojorskie Stowarzyszenie Kardiologiczne (New York Heart
Association)
NZK
- nagłe zatrzymanie krążenia
O
ob
- obecny
OB
- (ang.) odczyn Biernackiego ( wskaźnik opadania erytrocytów)
ocż
- ośrodkowe ciśnienie żylne
OGTT
- (ang.) doustny test obciążenia glukozą (Oral Glucose Tolerance Test)
OUN
- ośrodkowy układ nerwowy
OTC
- ang. ''over the counter'' - leki bez recepty
OWD
- odczyn wiązania dopełniacza
ozt
- ostre zapalenie trzustki
P
PAF
- (ang.) czynnik aktywujący płytki (Platelet Activating Factor)
PAI-1
- (ang.) inhibitor aktywatora plazminogenu 1 (Plasminogen activator
inhibitor 1)
PAO
- (ang.) szczytowe wydzielanie kwasu solnego (Peak Acid Output)
PAP
- badanie rozmazu wg Papanicolaou (PAPanicolaou)
PA
- projekcja tylno-przednia (posterior-anterior)
PAT
- (ang.) napadowy częstoskurcz nadkomorowy (Paroxysmal atrial
tachycardia)
PCR
- (ang.) łańcuchowa reakcja polimerazowa (Polymerase Chain Reaction)
PDA
- (ang.) przetrwały przewód tętniczy Botalla (Persistent
Ductus Arteriosus)
PDE
- (ang.) fosfodiesteraza (Phosphodiesterase)
PEEP
- (ang.) dodatnie ciśnienie końcowowydechowe (Positive Endexpiratory
Pressure)
PEFR
- (ang.) maksymalna szybkość wydechowa (Peak Expiratory Flow Rate)
PEF
- (ang.) szczytowy przepływ wydechowy (Peak Expiratory Flow)
PET
- (ang.) pozytronowa tomografia emisyjna (Positron Emission Tomography)
→ pozytonowa_emisyjna_tomografia_komputerowa
P
- fosfor, fosforany (Phosphorus)
PGE2
- prostaglandyna E2
PGI2
- prostacyklina I2
pH
- odczyn
PH
- (ang.) nadciśnienie płucne (Pulmonary Hypertension)
PHS
- periarthritis humeroscapularis (zespół bolesnego barku ZBB)
P-H
- pęczek Palladino-Hisa
PID
- (ang.) zapalenie miednicy małej (Pelvic Inflammatory Disease)
PKA
- (ang.) kinaza białkowa A (Protein Kinase A)
PKU
- (ang.) fenyloketonuria (Phenylketonuria)
PLT
- (ang.) płytki krwi (platlets)
PMR
- (ang.) przezskórna rewaskularyzzacja mięśnia sercowego
(Percutaneous Myocardial Revascularisation)
p.o
- (łac.) doustnie (per os)
pochp
- przewlekła obturacyjna choroba płuc
POX
- (ang.) peroksydaza (Peroxidase)
POZ
- Podstawowa Opieka Zdrowotna
PQ
- odcinek PQ w z zapisie ekg
PRA
- (ang.) aktywność reninowa osocza (Plasma Renin Activity)
PRIND
- (ang.) przedłużony odwracalny udar mózgu (Prolonged
Reversible Ischemic Neurologic Deficit)
PSA
- (ang.) swoisty antygen sterczowy (Prostatic Specific Antigen)
PSP
- (ang.) fenolosulfoftaleina (Phenylsulphtalein)
PTA
- pośredni test antyglobulinowy
PTA
- (ang.) przeskórna wewnątrznaczyniowa plastyka naczyń
(Percutaneous Transluminal Angioplasty)
PTCA
- (ang.) przeskórna wewnątrznaczyniowa plastyka naczyń
wieńcowych (Percutaneous Transluminal Coronary Angioplasty)
PT
- (ang.) czas protrombinowy (prothrombin time)
PTH
- parathormon
PTT
- (ang.) częściowy czas tromboplastyny (Partial Thromboplastin Time)
PUVA
- metoda fototerapii z zastosowaniem psoralenu (Psoralen UV A)
PVR
- (ang.) płucny opór naczyniowy (Pulmonary Vascular
Resistance)
PWP
- (ang.) ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej (Pulmonary Wedge
Pressure)
PZH
- Państwowy Zakład Higieny
pzo
- przewlekłe zapalenie oskrzeli
pzt
- przewlekłe zapalenie trzustki
PŻW
- przewód żółciowy wspólny
QRS
- zespół QRS w zapisie ekg
Q-T
- odstęp QT w zapisie ekg
QT
- odstęp QT w zapisie ekg
Q
- załamek Q w zapisie ekg
R
RA
- (ang.) oporna na leczenie niedokrwistość (Refractory Anaemia)
RAA
- układ Renina-Angiotensyna-Aldosteron
RBBB
- (ang.) blok prawej gałęzi pęczka Hisa (Right Bundle Branch Block)
RKCh
- Regionalna Kasa Chorych
RBC
- (ang.) erytrocyty (Red Blood Cells)
RCA
- (ang.) prawa tętnica wieńcowa (Right Coronary Artery)
REM
- (ang.) faza snu szybkich ruchów gałek ocznych (Rapid Eye
Movement)
RF
- (ang.) czynnik reumatoidalny (Rheumatic factor)
Rh
- (ang.) antygen Rh (Rhesus factor)
RIA
- (ang.) badanie radioimmunologiczne (Radioimmune Assay)
RIBA
- (ang.) badanie radioimmunoblot (Radioimmoblotting Assay)
RIND
- (ang.) odwracalny udar mózgu (Reversible Ischemic
Neurologic Deficit)
RNA
- (ang.) kwas rybonukleinowy (Ribonucleic Acid)
RNV
- (ang.) wentrykulografia radioizotopowa (Radionuclear Ventriculography)
RPGN
- (ang.) gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek (Rapidly
Progressive Glomerular Nephritis)
RR
- ciśnienie tętnicze
RSV
- (ang.) syncytialny wirus oddechowy (Respiratory Syncitial Virus)
RV
- (ang.) pojemność zalegająca (Residual Volume)
RV
- (ang.) prawa komora serca (Right Ventricle)
RUM
- Rejestr Usług Medycznych
RZM
- rytm zatokowy miarowy
rzs
- reumatoidalne zapalenie stawów
S
SBP
- (ang.) skurczowe ciśnienie krwi (Systolic Blood Pressure)
SCC
- (ang.) antygen raka nabłonkowatego złuszczającego (Squamous Cell
Carciona)
SCLC
- (ang.) drobnokomórkowy rak płuca (Small Cell Lung Cancer)
SCID
- (ang.) ciężki złożony niedobór odporności (Severe Combined
ImmunoDeficiency)
s.c
- podskórnie (sub cutis)
SD
- (ang.) odchylenie standardowe (Standard Deviation)
SHGB
- (ang.) globulina wiążąca hormony płciowe (Sex Hormone Binding
Globuline)
SIADH
- (ang.) zespół nieadekwatnego wydzielania ADH (Syndrome of
Inadequate ADH)
SIDS
- (ang.) zespół nagłych zgonów niemowląt (Sudden
Infant Death Syndrome)
SK
- streptokinaza
SLE
- (ang.) toczeń układowy (Systemic Lupus Erythematosis)
SLTX
- (ang.) przeszczep jednego płuca (Single Lung Transplantation)
SM
- streptomycyna
SM
- stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex)
SPET
- (ang.) tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (Single Photon
Emission Tomography)
SOR
- Szpitalne Oddziały Ratownicze
SR
- (ang.) preparat powolnego uwalniania (Slow Release)
SSE
- Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna
SSSS
- (ang.) zapalenie pęcherzowe i złuszczające noworodków
(Staphylococcal Scalded Skin Syndrome)
SSS
- (ang.) zespół chorego węzła zatokowego (Sick Sinus
Syndrome)
STD
- (ang.) choroby przekazywane drogą płciową (Sexually Transmitted
Diseases)
STH
- (ang.) hormon wzrostu (Somatotropic Hormone)
ST
- odcinek ST w zapisie ekg
SVT
- (ang.) częstoskurcz nadkomorowy (Supraventricular tachycardia)
SXA
- (ang.) densytometr pojedynczej dawki promieniowania X (Single energy
X-ray absorptiometer)
S
- załamek S w zapisie ekg
T
TBC
- (ang.) gruźlica (tuberculosis)
TB
- (ang.) gruźlica (tuberculosis)
TBI
- (ang.) napromienianie całego ciała (Total Body Irradiation)
TEE
- (ang.) ultrasonokardiogram przezprzełykowy (Transesophageal
echocardiogram)
TGA
- (ang.) przestawienie naczyn aorty i tętnicy płucnej (Transposition of
the Great Arteries)
TG
- (ang.) trójglicerdydy (Triglycerides)
TIA
- (ang.) przemijające niedokrwienie mózgu (Transient
Ischemic Attack)
TIBC
- (ang.) całkowita zdolność wiązania żelaza (Total Iron Binding
Capacity)
TK
- tomografia komputerowa
TKG
- tokokardiografia
TLC
- (ang.) całkowita pojemność płuc (Total Lung Capacity)
TNF
- (ang.) czynnik martwicy guza, kachektyna (Tumor Necrosis Factor)
TNM
- (ang.) klasyfikacja nowotworów (Tumor-Nodes-Metastases)
TPA
- (ang.) aktywator tkankowego plazminogenu (Tissue plasminogen
activator)
TRH
- (ang.) hormon uwalniający tyreotropinę (Thyreotropic Releasing
Hormone)
TSH
- (ang.) hormon tyreotropowy (Thyreotropic Stimulating Hormone)
TS
- (ang.) zwężenie zastawki trójdzielnej (Tricuspid Stenosis)
TT
- (ang.) czas trombinowy (thrombin time)
TTS
- (ang.) system przeskórnego podawania leków
(Transdermal Therapeutic System)
Tu
- guz (Tumor)
TUR
- (ang.) resekcja przezcewkowa (Transurethral resection)
TXA2
- tromboksan A2
TXB2
- tromboksan B2
U
U
- fala U w zapisie ekg
UBT
- (ang.) test oddechowy Helicobacter Pylori (Urea Breath Test)
UKPDS
- (ang.) nazwa programu badawczego dot. cukrzycy (United Kingdom
Prospective Diabetes Study)
UKG
- ultrasonokardiografia
USG
- ultrasonografia
USR
- (ang.) odczyn USR w kierunku kiły (Unheated Serum Reagin)
UVAL
- (ang.) laser argonowy nadfioletowy (Ultraviolet Argon Laser)
V
V1
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V2
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V3
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V4
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V5
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V6
- oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
VAD
- (ang.) vincristine adriblastine dexamethasone
VAMP
- (ang.) vincristine adriblastine methylprednisone
VC
- (ang.) pojemność życiowa (Vital Capacity)
VCI
- vena cava inferior
VCS
- vena cava superior
VDRL
- (ang.) badanie VDRL w kierunku kiły (Veneral Diseases Research
Laboratory)
VEB
- (ang.) skurcz dodatkowy komorowy (Ventricular Ectopic Beat)
VF
- (ang.) migotanie komór (Ventricular Fibrillation)
VIP
- (ang.) wazoaktywny peptyd jelitowy (Vasoactive Intestinal Peptide)
VLDL
- (ang.) lipoproteina o bardzo niskiej gęstości (Very Low Density
Lipoprotein)
VMA
- (ang.) kwas wanilinomigdałowy (Vanillylmandelic Acid)
VSD
- (ang.) ubytek w przegrodzie międzykomorowej (Ventricular Septal
Defect)
VT
- (ang.) częstoskurcz komorowy (Ventricular Tachycardia)
W
WBC
- (ang.) leukocyty (White Blood Cells)
WHO
- (ang.) Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization)
WKT
- wolne kwasy tłuszczowe
wpw
- w polu widzenia
WPW
- (ang.) zespół Wolffa-Parkinsona-White'a
(Wolff-Parkinson-White Syndrome)
wt
- (ang.) waga (weight)
WZW
- wirusowe_zapalenie_wątroby
X
XII-nica
- dwunastnica
XII-nicy
- dwunastnicy, dwunastnica
X-ray
- Rtg
Z
ZBB
- zespół bolesnego barku (periarthritis humeroscapularis,
PHS)
ZHK
- zasłużony honorowy krwiodawca
ZIFT
- (ang.) Zygote intrafallopian transfer (Zygote intrafallopian transfer)
zzo
- znieczulenie zewnątrzoponowe
zzsk
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Ż
ŻW
- żyła wrotna
|